ገንዘብ የሚልኩበት ዋሌት ፈቃድ አለው? በNBE መዝገብ ያሉት ስድስቱ ዋሌቶችና Current Status ንባብ

ቤተሰብዎ ወይም ጓደኛዎ "ገንዘቡን ወደዚህ አፕ ላክልኝ" ሲልዎት፣ ከመክፈልዎ በፊት የሚመለሱ ሁለት የተለያዩ ጥያቄዎች አሉ። አንደኛው፦ ይህ ዋሌት በኢትዮጵያ ውስጥ ፈቃድ አለው ወይ? ሁለተኛው፦ ገንዘቡን ከውጭ አገር የሚያስተላልፈው ድርጅት ሀዋላ የመሥራት ፈቃድ አለው ወይ? መልሳቸው በNBE ድረ ገጽ ላይ ባሉ ሁለት የተለያዩ መዝገቦች ውስጥ ነው ያለው፤ ብዙ ሰው ግን አንዱን አይቶ ሁለቱንም እንደመለሰ ይቆጥራል። ይህ ጽሑፍ የመጀመሪያውን መዝገብ — የክፍያ መሣሪያ አውጪዎች መዝገብ — በ2026-10-13 በቀጥታ አንብቦ የያዘውን ያሳያል።

የዚህ ጽሑፍ የመክፈቻ ምስል የዚያኑ መዝገብ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ካርዶች ናቸው — Ethiotelecom telebirr እና Kacha Digital Financial Services ከፈቃድ ቀናቸው፣ ከፈቃድ ቁጥራቸውና ከCurrent Status መስመራቸው ጋር።

ዋሌቱን የሚፈትሹበት ገጽ የቱ ነው

ገጹ NBE — Payment Instrument Issuers and System Operators ይባላል። በሁለት ክፍል ተከፍሏል፦ PAYMENT INSTRUMENT ISSUER (ዋሌትና የክፍያ መሣሪያ የሚያወጡ ተቋማት) እና PAYMENT SYSTEM OPERATORS (ስዊች፣ POS እና የክፍያ ጌትዌይ አንቀሳቃሾች)። ለእያንዳንዱ ተቋም ስልክ፣ ኢሜይል፣ ድረ ገጽ፣ License Date፣ License Number እና Current Status ተጽፏል።

ከእነዚህ መስመሮች ውስጥ ለእርስዎ ወሳኞቹ የመጨረሻዎቹ ሁለት ናቸው — የፈቃድ ቁጥሩና አሁን ያለው ሁኔታ። ስልክና ኢሜይሉ ደግሞ የሚጠቅመው አፕ ላይ የሚያዩትን "support" ቁጥር ከኦፊሴላዊው ጋር ለማመሳከር ነው።

በመዝገቡ ላይ ያሉት ዋሌቶች ስድስት ብቻ ናቸው

በ2026-10-13 ባነበብነው ገጽ ላይ የክፍያ መሣሪያ አውጪ ተብለው የተመዘገቡት ስድስት ተቋማት ናቸው።

ሁኔታቸው Commercialized የሚል አራቱ፦

ሁኔታቸው Pilot Phase የሚል ሁለቱ፦

የፈቃድ ቀናቸው በቅደም ተከተል 2021-04-23፣ 2022-06-16፣ 2023-05-10፣ 2023-10-13፣ 2025-06-03 እና 2025-07-15 ናቸው (በፈረንጆች አቆጣጠር፣ በገጹ ላይ እንደተጻፈው)። በመዝገቡ ላይ የሌለ ስም ያለው አፕ ካጋጠምዎት፣ ተቀባዩ "ዋሌት ነው" ብሎ የነገረዎት መተግበሪያ በእርግጥ የክፍያ መሣሪያ አውጪ ላይሆን ይችላል — የባንክ መተግበሪያ፣ የሱፐር አፕ ገጽ ወይም ጨርሶ ፈቃድ የሌለው ነገር ሊሆን ይችላል።

Current Status የሚለውን መስመር እንዴት ያንብቡት

ገጹ ራሱ የእነዚህን ቃላት ትርጓሜ አይሰጥም፤ ስለዚህ ከሚታየው በላይ መተርጎም አያስፈልግም። የሚታየው ይህ ነው፦ አራቱ ዋሌቶች Commercialized ይላሉ፤ ሁለቱ — ToloPay እና Vitabirr — Pilot Phase ይላሉ፤ እና በሌላኛው ክፍል አንድ ተቋም License Revoked ይላል።

በPilot Phase ላይ ያለ ተቋም አገልግሎቱ ገና በሙከራ ደረጃ ላይ መሆኑን ነው የሚያሳየው። ለእርስዎ ያለው ተግባራዊ ትርጉም ቀላል ነው፦ ከውጭ አገር የሚልኩትን ገንዘብ መድረሻ ለማድረግ ከመወሰንዎ በፊት በዚያ ተቋም በኩል ሀዋላ መቀበል እንደሚቻል የተለየ ማረጋገጫ ይጠይቁ።

ከላይ በምስሉ የሚታየው Sunpay Financial Solutions S.C በመዝገቡ ላይ ስሙ አለ፤ ሆኖም ሁኔታው License Revoked ነው። ይህ ነጥብ በራሱ አንድ ትምህርት ይሰጣል፦ ስም በመዝገቡ ላይ መገኘቱ ብቻ "አሁን ይሠራል" ማለት አይደለም። ስሙን ካገኙ በኋላ የመጨረሻውን መስመር ሳያነቡ አይዝለሉ።

የፈቃድ ቁጥሩን ብቻ አይተው አይወስኑ

መዝገቡን ስናነብ ቁጥሩ ብቻውን አሳሳች የሚሆንባቸው ሦስት ቦታዎች አገኘን (ሁሉም በ2026-10-13 በገጹ ላይ የታዩ ናቸው)፦

• Sunpay የተባለው ተቋም የፈቃድ ቀኑ 2022-01-11 ሲሆን ቁጥሩ ግን NPS/PSO/004/2021 ነው።
• PawaPay የተባለው የፈቃድ ቀኑ 2025-01-17 ሲሆን ቁጥሩ NPS-PSO/010/2024 ነው።
• FinPay እና AdmasPay የተባሉት ሁለቱ በPAYMENT SYSTEM OPERATORS ክፍል ሥር "Payment Gateway Operator" ተብለው ተዘርዝረዋል፤ የፈቃድ ቁጥራቸው ግን NPS-PII/020/2025 እና NPS-PII/021/2025 የሚል ነው።

ስለዚህ የአንድን ተቋም ዓይነት ከፈቃድ ቁጥሩ ፊደል አይገምቱ። የሚያምኑት የክፍሉን ርዕስ (ዋሌት አውጪ ነው ወይስ ጌትዌይ ኦፕሬተር) እና Current Status የሚለውን መስመር ነው።

ዋሌት ፈቃድ ማግኘቱ ከውጭ ሀዋላ መቀበል ይችላል ማለት አይደለም

ይህ የዚህ ጽሑፍ ዋና ነጥብ ነው። የክፍያ መሣሪያ አውጪዎች መዝገብ የሚመልሰው "ይህ ዋሌት በኢትዮጵያ ፈቃድ አለው ወይ?" የሚለውን ብቻ ነው። "በዚህ ዋሌት በኩል ከውጭ አገር ሀዋላ መቀበል ይቻላል ወይ?" የሚለው የሚመለሰው በሌላኛው መዝገብ — የገንዘብ ማስተላለፍ ወኪሎች ዝርዝር — ላይ ነው።

በ2026-10-13 ሁለቱን መዝገቦች አመሳክረን ያገኘነው ይህን ነው፦ አራቱ Commercialized ዋሌቶች በሀዋላ ዝርዝሩ ላይ ተዛማጅ ስም አላቸው (Telebirr Remit፣ Kacha Remit፣ Safari M-Pesa Mobile Financial Services Plc እና Yaya Wallet)። በPilot Phase ላይ ያሉት ToloPay እና Vitabirr ግን በሀዋላ ዝርዝሩ ላይ አልተገኙም። በተቃራኒው Chapa የተባለው ተቋም በክፍያ መሣሪያ አውጪዎች ክፍል ሳይሆን በጌትዌይ ኦፕሬተሮች ክፍል ነው ያለው፤ "Chapa Remit" የሚል ስም ግን በሀዋላ ዝርዝሩ ላይ አለ። ሁለቱ መዝገቦች የተለያዩ ጥያቄዎችን እንደሚመልሱ ይህ በራሱ ያሳያል።

የሀዋላ ዝርዝሩ ገጽ ራሱ የሚዘመን መሆኑን ልብ ይበሉ። የNBE የሀዋላ ወኪሎች ዝርዝርን ስለማንበብ በጻፍነው ጽሑፍ በ2026-09-30 ስንቆጥረው ገጹ "as of August 7th, 2026" የሚል ሲሆን 73 ስም ነበረው። በ2026-10-13 ተመሳሳዩ ገጽ "as of September 16th, 2026" ይላል፤ የተዘረዘሩት ስሞች 81 ሲሆኑ Lari Exchange አሁንም ሁለት ጊዜ ስለተጻፈ የተለያዩ ስሞች 80 ናቸው። ስለዚህ ከወራት በፊት ያረጋገጡትን መረጃ እንደ ዛሬ አይቁጠሩ፤ ሲፈትሹ የተመለከቱበትን ቀን አብረው ይመዝግቡ።

ተመሳሳይ ስሞች ሲያጋጥሙ

በሁለቱ መዝገቦች ላይ የሚመሳሰሉ ስሞች አሉ — ለምሳሌ በጌትዌይ ኦፕሬተሮች ክፍል BirrLink እና LakiPay ሲኖሩ፣ በሀዋላ ዝርዝሩ ላይ ደግሞ "BirrLink Remittance Inc" እና "Laki Remit" ይገኛሉ። መመሳሰል ግን አንድ አካል መሆናቸውን አያረጋግጥም፤ በዝርዝሮቹ ላይ የተመዘገቡት የተለያዩ ሕጋዊ አካላት ሊሆኑ ይችላሉ። ስለዚህ ማመሳከር ያለብዎት ደረሰኙ ወይም ውሉ ላይ የተጻፈውን ሙሉ ሕጋዊ ስም ነው እንጂ በአፕ ላይ የሚታየውን የንግድ ስያሜ አይደለም።

ከመላክዎ በፊት የሚወስዱት አጭር ማረጋገጫ

1. ተቀባዩ የሚጠቀመውን ዋሌት ሙሉ ስም ይጠይቁ፤ በክፍያ መሣሪያ አውጪዎች መዝገብ ላይ ይፈልጉት።
2. ስሙን ካገኙ በኋላ Current Status የሚለውን መስመር ያንብቡ፤ Commercialized ካልሆነ ተጨማሪ ማረጋገጫ ይጠይቁ።
3. ገንዘቡን ከውጭ የሚያስተላልፈውን ድርጅት ስም ለብቻው በሀዋላ ወኪሎች ዝርዝር ላይ ያረጋግጡ።
4. በመዝገቡ ላይ ያለውን ኦፊሴላዊ ስልክና ኢሜይል ይያዙ፤ ከአፕ ውስጥ ወይም ከቴሌግራም ቡድን ያገኙትን "support" ቁጥር አይመኑ።
5. የተቀባዩ ዋሌት KYC፣ ዕለታዊ ገደብና የማውጫ ክፍያ ገንዘቡን ለመቀበል በቂ መሆኑን አስቀድመው ያረጋግጡ፤ ዝርዝሩ የውጭ ሀዋላን በtelebirr ስለመቀበል በጻፍነው ጽሑፍ ውስጥ አለ።

ስሙ ካልተገኘ ወይም ሁኔታው ካላስተማመነ

ወዲያውኑ ገንዘብ አይላኩ። በመጀመሪያ የተቋሙን ሙሉ ሕጋዊ ስም ይጠይቁ፣ ቀጥሎም "ገንዘቡ በኢትዮጵያ በኩል የሚደርሰው በየትኛው ፈቃድ ባለው ተቋም ነው?" ብለው ይጠይቁ። የሀዋላ ወኪሎች ገጽ ራሱ እንደሚለው፣ ፈቃድ የሌለው የሀዋላና የገንዘብ ማስተላለፍ አገልግሎት መስጠትም ሆነ መጠቀም በኢትዮጵያ ሕግ ያስቀጣል፤ ጥርጣሬ ያለበትን እንቅስቃሴ ለNBE የሚያሳውቁበት መስመርም [email protected] ወይም 6230 መሆኑን በዚያው ገጽ ላይ አስቀምጧል። ፈቃድ የሌለው አማላጅ የሚያሳያቸው ምልክቶች በሕገወጥ hawala ላይ በጻፍነው ጽሑፍ ተዘርዝረዋል።

አንድ ነገር ጨምረን እናስታውስ፦ USDT ወይም ሌላ ክሪፕቶ በመጠቀም ገንዘብ ማስተላለፍ በእነዚህ ሁለት መዝገቦች ውስጥ የሚገኝ የተፈቀደ የሀዋላ መንገድ አይደለም፤ ችግር ሲፈጠርም በNBE የሸማች ጥበቃ ሥርዓት የሚሸፈን አይደለም።

ምንጮች

• NBE — Payment Instrument Issuers and System Operators — ስድስቱ ዋሌቶች፣ የፈቃድ ቁጥራቸውና Current Status፤ እንዲሁም የLicense Revoked ምሳሌ፤ በ2026-10-13 የተነበበ።
• NBE — Money Remittance Transfer Agencies — ዝርዝሩ as of September 16th, 2026፤ በ2026-10-13 የተቆጠሩ 81 ስሞች (80 የተለያዩ)፤ የአቤቱታ መስመሮች።

መዝገቦቹ ያለማስታወቂያ ይዘመናሉ፤ ገንዘብ ከመላክዎ በፊት በራስዎ እንደገና ይፈትሹ።