በጣሊያን የሀዋላ ወኪሉ ፈቃድ አለው? ከ2,791 ተመዝጋቢ 983ቱ እንዲሠሩ አልተፈቀደላቸውም

በሚላኖ፣ ሮማ ወይም ብሬሻ ያለ አንድ የሀዋላ ሱቅ ገብተው ገንዘብ ሲልኩ፣ ከኋላው ያለው ፈቃድ አንድ ሳይሆን ሁለት ነው። አንዱ የተቋሙ ነው፣ ሌላው ደግሞ እርስዎ ገንዘቡን የሚያስረክቡት ሱቅ ወይም ሰው ነው። ሁለቱም በይፋዊ ዝርዝር ውስጥ ይገኛሉ፤ ሁለቱንም ያለ መለያ ቁጥር እና ያለ ክፍያ በስልክዎ ማየት ይችላሉ። ይህ ጽሑፍ ሁለቱን ዝርዝሮች የሚፈትሹበትን መንገድ፣ እና 500 ዩሮ ሲልኩ በቤተሰብዎ እጅ የሚገባውን ብር እንዴት አስቀድመው እንደሚያሰሉ ያሳያል።

በጣሊያን ለምን ሁለት ፈቃድ አለ?

ጣሊያን ውስጥ ገንዘብ መላክ የክፍያ አገልግሎት (servizi di pagamento) ተብሎ ይመደባል። አገልግሎቱን በራሱ ስም የሚሰጠው ተቋም ከBanca d'Italia ፈቃድ ይወስዳል፤ በየከተማው ያለው ሱቅ ግን በተለምዶ የዚያ ተቋም ወኪል (agente) ሆኖ ይሠራል፣ የራሱን ምዝገባ ደግሞ OAM ከሚባለው አካል ያገኛል። ስለዚህ «ይህ ተቋም ፈቃድ አለው» ማለት ብቻ በቂ አይደለም — እርስዎ ገንዘብ ያስረከቡት ሱቅ አሁን መሥራት የተፈቀደለት መሆኑን ለየብቻ ማረጋገጥ ያስፈልጋል።

Banca d'Italia በዝርዝሮቹ ገጽ ላይ ያስቀመጠው ማስጠንቀቂያ ግልጽ ነው፦ «L'esercizio di attività bancaria o finanziaria in mancanza delle autorizzazioni/iscrizioni ai pertinenti albi previste dalla legge è sanzionato penalmente» — ማለትም በሕግ በተቀመጡት ዝርዝሮች ውስጥ ሳይመዘገቡ የባንክ ወይም የፋይናንስ ሥራ መሥራት በወንጀል ያስቀጣል።

የተቋሙ ፈቃድ፦ በBanca d'Italia ዝርዝር ውስጥ 39 ተቋማት

የክፍያ ተቋማት ዝርዝር GIAVA በተባለው የቁጥጥር ዝርዝሮች ሥርዓት ውስጥ ይገኛል። «Intermediari servizi di pagamento» የሚለውን መርጠው ከላይ ካለው ተቆልቋይ ምናሌ «ALBO IP ART.114-SEPTIES TUB» ሲመርጡ፣ በ2026-10-03 በተደረገ ፍተሻ ገጹ «Elementi totali 39» ብሎ ያሳያል፤ የመረጃው ቀን ደግሞ 2026/10/02 ነው።

በዚህ ዝርዝር ውስጥ ከሚገኙት መካከል JANATA EXCHANGE COMPANY SRL፣ NATIONAL EXCHANGE COMPANY S.R.L.፣ PLACID EXPRESS S.R.L.፣ MONDIAL BONY SERVICE (MBS) SPA እና MONEYNET SPA የመሳሰሉ የሀዋላ ዓይነት ኩባንያዎች ይገኛሉ።

የዚህ ጽሑፍ የመክፈቻ ምስል ይህንኑ ገጽ ያሳያል፦ በግራ በኩል «Dati aggiornati al 2026/10/02» የሚል ምልክት፣ በመሃል የተቋማቱ ሰንጠረዥ፣ ከታች ደግሞ «Elementi totali 39» የሚል ድምር።

አንድ አስፈላጊ ማስጠንቀቂያ፦ የሚጠቀሙበት ኩባንያ በእነዚህ 39 ውስጥ ካልተገኘ ወዲያውኑ «ፈቃድ የለውም» ብለው አይደምድሙ። በሌላ የአውሮፓ ሕብረት አገር ፈቃድ ወስደው ጣሊያን ውስጥ የሚሠሩ ተቋማት በተመሳሳይ ገጽ ግራ በኩል ባለው «Banche ed altri intermediari esteri abilitati in Italia» በሚለው ሌላ ክፍል ይመዘገባሉ። ስለዚህ ሁለቱንም ክፍሎች ይፈትሹ።

የሱቁ ፈቃድ፦ ከ2,791 ወኪሎች 983ቱ መሥራት አይችሉም

OAM (Organismo Agenti e Mediatori) «AGENTI NEI SERVIZI DI PAGAMENTO» የተባለውን ዝርዝር ይይዛል። በ2026-10-03 በተደረገ ቆጠራ ጠቅላላው ምዝገባ 2,791 ነው። በላቀ ፍለጋ (Avanzate) ውስጥ «Autorizzato a operare» የሚለውን ማጣሪያ ሲጠቀሙ ውጤቱ እንዲህ ይከፈላል፦

ሁለቱ ቁጥሮች ተደምረው ከጠቅላላው ጋር በትክክል ይገጥማሉ። ማለትም በዝርዝሩ ውስጥ ስም መገኘቱ ብቻ በቂ አይደለም — ከሦስቱ ተመዝጋቢዎች አንዱ ገደማ አሁን ሥራ ላይ አይደለም። የእያንዳንዱ ተመዝጋቢ ካርድ ላይ ያለው ቀይ ወይም አረንጓዴ ምልክት ይህንኑ ያሳያል፤ ከታች ደግሞ «ISCRITTO NON-OPERATIVO» (ተመዝግቦ ሥራ ላይ ያልሆነ) ወይም «CANCELLATO» (የተሰረዘ) የሚሉ ቃላት ይቀመጣሉ።

ራስዎ የሚያረጋግጡበት ሦስት ደረጃ

1. በሱቁ ውስጥ፦ የሱቁን ሙሉ ስም፣ የምዝገባ ቁጥሩን (numero di iscrizione) እና የትኛው ተቋም ወኪል እንደሆነ ይጠይቁ።
2. በorganismo-am.it ላይ፦ ስሙን ወይም ቁጥሩን በOAM ፍለጋ አስገብተው የሁኔታውን ምልክት ያዩ።
3. በinfostat.bancaditalia.it ላይ፦ የተቋሙን ስም በGIAVA ይፈልጉ፤ ካልተገኘ የውጭ ተቋማት ክፍልን ይመልከቱ።

ደረሰኙን (ricevuta) አይጣሉ። የተቋሙ ስም በደረሰኙ ላይ መኖር አለበት፤ ቅሬታ ሲያቀርቡ መጀመሪያ የሚጠየቀው ሰነድ ይኸው ነው። በኢትዮጵያ በኩል ያለውን ተመሳሳይ ፍተሻ በNBE የተፈቀዱ የሀዋላ ድርጅቶችን የሚያዩበትና አቤቱታ የሚያቀርቡበት መንገድ ላይ አስቀምጠናል።

500 ዩሮ ቢልኩ በእጅ የሚገባው ስንት ብር ነው?

ሁለት ይፋዊ ቁጥሮች አሉ፣ ግን ሁለት የተለያዩ ነገሮች ናቸው።

Banca d'Italia ራሱ በገጹ ላይ ተመኖቹ «valore puramente indicativo» ናቸው ይላል — ማለትም ለማነጻጸሪያነት የሚያገለግሉ እንጂ የገበያ ዋጋ ሆነው የሚውሉ አይደሉም። የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ቁጥር ደግሞ የባንኩ የራሱ የዕለት ተመን ነው። በባንኩ ይፋዊ መረጃ መሠረት የዩሮ ጥሬ ግዢ ተመን ከ2026-09-01 እስከ 2026-10-02 ድረስ 186.9906 ሆኖ ሳይለወጥ ቆይቷል፤ ስለዚህ «ተመኑ ዛሬ ስለተቀየረ ነው» የሚል ምክንያት ሲሰሙ አንድ ጊዜ መልሰው ይጠይቁ።

አሁን 500 ዩሮ እንላክ፣ የአገልግሎት ክፍያው 5 ዩሮ ነው እንበል። የሚለወጠው 495 ዩሮ ይሆናል፦

የመጨረሻው ረድፍ የማንም ኩባንያ ዋጋ አይደለም፤ ተመኑ ትንሽ ሲቀንስ ልዩነቱ ምን ያህል እንደሚሆን ለማሳየት የገባ ምሳሌ ነው። በዚህ ምሳሌ ከፍተኛውና ዝቅተኛው ውጤት 3,460 ብር ይለያያሉ — ይህም ከ5 ዩሮው የአገልግሎት ክፍያ በጣም ይበልጣል። ስለዚህ ሲያወዳድሩ «ክፍያው ስንት ነው» ሳይሆን «ተቀባዩ በእጁ ስንት ብር ይደርሰዋል» ብለው ይጠይቁ፣ መልሱንም በጽሑፍ ይውሰዱ።

ፍተሻውን የሚያቃልል አንድ ቀላል ስሌት አለ፦ የተነገረዎትን ጠቅላላ ብር ለከፈሉት ጠቅላላ ዩሮ ያካፍሉት። በላይኛው ምሳሌ 89,100 ÷ 500 = 178.2 ብር በዩሮ ይሆናል፤ ይህ ከባንኩ ተመን በ4.7 በመቶ ያንሳል። ይህ አንድ ቁጥር ክፍያውንም የተመን ልዩነቱንም አንድ ላይ ያሳያል። ገንዘቡ በባንክ፣ በሞባይል ዋሌት ወይም በጥሬ ገንዘብ ሲደርስ ያለውን ልዩነት ባንክ፣ ሞባይል ዋሌት ወይስ ጥሬ ገንዘብ የሚለውን ንጽጽር ላይ፣ የNBE አመላካች ተመንና የባንኮች ተመን ለምን እንደሚለያዩ ደግሞ የNBE አመላካች ተመንና የባንክ ተመን ንጽጽር ላይ ተመልክተናል።

ገንዘቡ ካልደረሰ ወይም ቁጥሩ ካልተስማማ

በጣሊያን በኩል ያለው መንገድ ሦስት እርከን አለው፣ በBanca d'Italia ገጽ ላይም በግልጽ ተቀምጧል፦

1. መጀመሪያ ለተቋሙ በጽሑፍ ቅሬታ (reclamo) ያቅርቡ። ለክፍያ አገልግሎት የሚቀርብ ቅሬታ መልስ የሚሰጥበት ጊዜ 15 የሥራ ቀናት ነው፤ ለባንክ ሥራዎች የሚሰጠው ጊዜ ግን 60 ቀን ነው።
2. መልሱ ካላረካዎት ወደ Arbitro Bancario Finanziario (ABF) ማመልከት ይችላሉ፤ ወጪው 20 ዩሮ ነው።
3. ለBanca d'Italia esposto ማቅረብም ይችላሉ። ይህ ያለ ክፍያና ያለ ጠበቃ የሚከናወን ነው፤ ከ2026-04-13 ጀምሮ ብቸኛው የመስመር ላይ መንገድ የባንኩ Servizi Online መድረክ ሲሆን፣ SPID ወይም CIE ለሌላቸውም ክፍት ነው። ለመረጃ የነጻ ስልክ 800-196969 አለ።

በኢትዮጵያ በኩል ገንዘቡ ወደ ባንክ ወይም ወደ ዋሌት ከገባ በኋላ ችግር ከተፈጠረ አቤቱታው የሚቀርበው ለNBE ነው፤ ሂደቱና የሚጠየቁት ሰነዶች ከላይ በተጠቀሰው የNBE ጽሑፋችን ውስጥ ተዘርዝረዋል። ፈቃድ በሌለው አማካኝ ገንዘብ ከላኩ ግን በሁለቱም አገር ይፋዊ የቅሬታ መንገድ እንደማይኖርዎት ያስታውሱ፤ ምልክቶቹን ሕገወጥ ሀዋላንና የማስመሰል መልዕክቶችን ለመለየት ላይ ዘርዝረናል።

በተደጋጋሚ የሚጠየቁ ጥያቄዎች

ሱቁ በOAM ዝርዝር ውስጥ አለ፣ ግን ቀይ ምልክት አለው። ገንዘብ ልስጠው?

አይሁን። ቀይ ምልክቱ ምዝገባው እንዳለ ሆኖ አሁን መሥራት እንደማይፈቀድለት ያሳያል። በ2026-10-03 ፍተሻ እንደዚህ ዓይነት 983 ምዝገባዎች አሉ።

የምጠቀመው ኩባንያ በGIAVA 39 ተቋማት ውስጥ የለም። ሕገወጥ ነው ማለት ነው?

ላይሆን ይችላል። በሌላ የአውሮፓ ሕብረት አገር ፈቃድ ወስደው ጣሊያን ውስጥ የሚሠሩ ተቋማት በተለየ ክፍል ይመዘገባሉ። ሁለቱንም ክፍሎች ካዩ በኋላ ስሙ ካልተገኘ ግን ገንዘብ አይስጡ።

የBanca d'Italia ተመን እና የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተመን ለምን ይለያያሉ?

ሁለቱ የተለያየ ዓላማ አላቸው፤ አንዱ አመላካች ተመን ሲሆን ሌላው የባንኩ የዕለት ተመን ነው። ለማነጻጸሪያ ሁለቱንም እንደ ወሰን ይጠቀሙ፣ የመጨረሻ ውሳኔዎን ግን ተቀባዩ በእጁ በሚያገኘው ብር ላይ ያድርጉ።

ምንጮች

• Banca d'Italia — Albi ed elenchi di vigilanza (GIAVA)
• Banca d'Italia — Albi ed elenchi የሚለው የገለጻ ገጽ
• OAM — Agenti nei servizi di pagamento
• OAM — የላቀ ፍለጋ (Soggetti)
• Banca d'Italia — Presentazione di esposti
• Banca d'Italia — Tassi di cambio, Ultimi cambi
• የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ — የዕለት ተመን

ሁሉም ቁጥሮች የተፈተሹት በ2026-10-03 ነው። ዝርዝሮቹና ተመኖቹ ስለሚቀያየሩ ገንዘብ ከመላክዎ በፊት በእነዚሁ ይፋዊ ገጾች ላይ እንደገና ያረጋግጡ።