रेमिट्यान्स र विनिमय
साउदी अरबबाट नेपाल पैसा: SAMA इजाजत, शुल्क र अन्तिम NPR
साउदी अरबबाट नेपाल पैसा पठाउँदा SAMA को सार्वजनिक सूचीमा exchange house को इजाजत खोज्ने, Category (A) र (B) छुट्याउने, receipt मा license number जाँच्ने र तिर्ने कुल SAR सँग final NPR तुलना गर्ने चरणबद्ध गाइड।
साउदी अरबमा काम गर्ने धेरै नेपालीले तलब आएपछि नजिकैको exchange counter वा mobile app बाट घरमा पैसा पठाउँछन्। छनोट प्रायः ‘आज कसले राम्रो rate दिन्छ?’ भन्ने एउटै प्रश्नमा टुंगिन्छ। तर counter मा झुन्ड्याइएको rate मात्र हेर्दा परिवारले नेपालमा पाउने अन्तिम NPR कम हुन सक्छ, वा इजाजत नै नभएको माध्यममा पैसा अड्किन सक्छ।
साउदीको एउटा सुविधा यो हो कि त्यहाँको केन्द्रीय बैंकले इजाजतप्राप्त संस्थाको सार्वजनिक, खोज्न मिल्ने सूची राखेको छ। यो गाइडले त्यो सूची कसरी प्रयोग गर्ने, counter मा के जाँच्ने, र तिर्ने कुल SAR सँग तुलना गरेर final NPR कसरी निकाल्ने भन्ने चरणबद्ध रूपमा देखाउँछ।
छोटो उत्तर
- साउदीमा पैसा बुझाउने संस्था Saudi Central Bank (SAMA) को इजाजतमा छ कि छैन, सार्वजनिक सूचीमा खोजेर पुष्टि गर्नुहोस्।
- त्यो संस्था रेमिट्यान्स पठाउन पाउने Category (A) हो कि होइन ध्यान दिनुहोस् — Category (B) ले रकम पठाउन पाउँदैन।
- नेपालमा पैसा दिने बैंक वा remittance company नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) को पछिल्लो इजाजत सूचीमा छ कि छैन हेर्नुहोस्।
- दुई–तीन वैध सेवाबाट एउटै समयमा quote लिएर तपाईंले तिर्ने कुल SAR र परिवारले पाउने final NPR तुलना गर्नुहोस्।
चरण १: साउदीमा कसले रेमिट्यान्स पठाउन पाउँछ?
साउदीमा money changing व्यवसाय नियमन गर्ने मुख्य नियमावली Rules Regulating Money Changing Business हो। SAMA Rulebook मा यो नियमावली No. 4686, मिति 11/7/2020 (21/11/1441 हिजरी) र अवस्था In-Force देखिन्छ।
यसले exchange center लाई दुई वर्गमा बाँडेको छ, र फरक ठ्याक्कै रेमिट्यान्समै छ:
- Category (A) — विभिन्न मुद्रा साट्ने, traveler’s cheque हेर्ने, र इजाजतप्राप्त correspondent तथा money transfer कम्पनीमार्फत remittance जारी गर्ने र लिने अनुमति भएको संस्था।
- Category (B) — मुद्रा साट्ने र traveler’s cheque हेर्ने मात्र अनुमति। नियमावलीको परिभाषामै कोष्ठकभित्र स्पष्ट लेखिएको छ: “Not permitted to issue or accept financial remittances.”
यसको व्यावहारिक अर्थ सरल छ। साइनबोर्डमा ‘Exchange’ लेखिएको हुँदैमा त्यो पसलले नेपाल पैसा पठाउन पाउँछ भन्ने हुँदैन। र WhatsApp समूह, Facebook पेज वा कोठामै ‘आज राम्रो rate मा नेपाल पुर्याइदिन्छु’ भन्ने व्यक्ति कुनै पनि वर्गमा पर्दैन — त्यो इजाजतप्राप्त सेवा होइन।
चरण २: SAMA को सार्वजनिक सूचीमा नाम खोज्नुहोस्
कतारजस्ता केही देशमा यस्तो खोज्न मिल्ने सूची सार्वजनिक हुँदैन, तर साउदीमा छ। SAMA को Licensed Money Exchange Centers पृष्ठमा खोज बाकस, Activity Type छान्ने विकल्प, र Banks / Non-banks गरी दुई ट्याब छन्। तल इजाजतप्राप्त संस्थाहरूको नाम card का रूपमा देखिन्छ।

खोज्ने तरिका:
- receipt, app को ‘About’ खण्ड वा terms पृष्ठमा लेखिएको कम्पनीको पूरा कानुनी नाम टिप्नुहोस्। ब्रान्ड नाम वा पसलको साइनबोर्ड पर्याप्त हुँदैन।
- बैंकमार्फत पठाउँदै हुनुहुन्छ भने Banks ट्याब, exchange कम्पनीमार्फत भए Non-banks ट्याब हेर्नुहोस्।
- खोज बाकसमा कानुनी नामको मुख्य शब्द मात्र राख्नुहोस्। नाम अंग्रेजीमा फरक हिज्जेमा लेखिएको हुन सक्छ, त्यसैले पूरा वाक्य नराखी एक–दुई शब्दले खोज्दा भेट्न सजिलो हुन्छ।
- नाम भेटिएन भने त्यही बेला हतारमा पैसा नपठाउनुहोस्। branch मा कानुनी नाम फेरि सोधेर पुनः खोज्नुहोस्।
चरण ३: counter मै आफ्नै आँखाले जाँच्न सकिने कुरा
नियमावलीको Article 14 मा money changer का दायित्व सूचीबद्ध छन्। तीमध्ये केही ग्राहकले सिधै जाँच्न सक्ने खालका छन्।

- बुँदा 14 अनुसार money changer ले SAMA बाट पाएको इजाजतपत्र आफ्नो प्रधान कार्यालय र शाखामा “in a conspicuous place” अर्थात् सजिलै देखिने ठाउँमा राख्नुपर्छ। counter मा इजाजतपत्र कतै देखिँदैन भने सोध्न सक्नुहुन्छ।
- बुँदा 15 अनुसार संस्थाले आफ्नो नामसँगै license number सबै प्रकाशन, पत्राचार र statement मा जोड्नुपर्छ। त्यसैले receipt वा app मा license number खोज्नुहोस् — त्यही नाम र नम्बर लिएर चरण २ को सूचीमा मिलाउन सकिन्छ।
- बुँदा 12 अनुसार देशभित्र–बाहिर रकम पठाउने इजाजत भएका संस्थाले बाँकी रहेका remittance का लागि सधैं पूर्ण cover राख्नुपर्छ, ताकि आदेश प्राप्त भएपछि भुक्तानी दिन सकियोस्। वैध च्यानलमा पैसा किन बढी सुरक्षित हुन्छ भन्ने एउटा कारण यही हो।
- बुँदा 2 ले exchange कम्पनीलाई आफ्नो नाम, कागजात वा विज्ञापनमा ‘bank’ शब्द प्रयोग गर्न रोकेको छ। कुनै पसलले आफूलाई ‘bank’ भनेर प्रचार गरिरहेको छ भने त्यो आफैंमा चेतावनी हो।
receipt नदिने, व्यक्तिगत bank account मा पैसा राख्न भन्ने वा बजारभन्दा निकै राम्रो rate देखाएर हतार गराउने प्रस्ताव अस्वीकार गर्नुहोस्। यस्ता अरू संकेत नक्कली रेमिट्यान्स एजेन्ट चिन्ने ९ संकेत मा छन्।
चरण ४: नेपालतर्फको payout partner पनि मिलाउनुहोस्
साउदीको सेवाले नेपालमा पैसा बाँड्न कुनै नेपाली बैंक वा remittance company सँग साझेदारी गरेको हुन्छ। त्यो partner को नाम quote वा receipt मा हेर्नुहोस्। नेपाल राष्ट्र बैंकको Foreign Exchange Management Department पृष्ठमा विदेशी विनिमय कारोबारका लागि इजाजतप्राप्त संस्थाको पछिल्लो report र इजाजत खारेज भएका remittance company को तालिका उपलब्ध छ।

कम्पनीको नाम, company suffix र हालको status मिलाउने विस्तृत तरिका रेमिट्यान्स कम्पनीको NRB इजाजत जाँच्ने गाइड मा चरणबद्ध रूपमा दिइएको छ।
चरण ५: कुल SAR र final NPR एउटै तालिकामा राख्नुहोस्
प्रत्येक सेवामा एउटै रकम, एउटै payout method (bank deposit, cash pickup वा wallet) र सकेसम्म एउटै समयमा quote लिनुहोस्। कुनै शुल्क नदेखिए ‘शून्य’ मानेर नबस्नुहोस्; counter वा app support सँग सोधेर पक्का गर्नुहोस्।
| तुलना गर्ने कुरा | सेवा A | सेवा B | सेवा C |
|---|---|---|---|
| पठाउने रकम | ___ SAR | ___ SAR | ___ SAR |
| service/transfer fee | ___ SAR | ___ SAR | ___ SAR |
| card वा bank funding fee | ___ SAR | ___ SAR | ___ SAR |
| तपाईंले तिर्ने कुल रकम | ___ SAR | ___ SAR | ___ SAR |
| प्राप्तकर्ताले पाउने final NPR | ___ NPR | ___ NPR | ___ NPR |
| payout method | ___ | ___ | ___ |
| अनुमानित समय | ___ | ___ | ___ |
तुलनाका लागि यो सूत्र प्रयोग गर्नुहोस्:
प्रभावकारी दर = प्राप्तकर्ताले पाउने final NPR ÷ तपाईंले तिर्ने कुल SAR
हिसाब बुझ्न काल्पनिक उदाहरण: कुल 1,015 SAR तिर्दा परिवारले 41,000 NPR पाउँछ भने प्रभावकारी दर 41,000 ÷ 1,015 = करिब 40.39 हुन्छ। अर्को सेवामा कुल 1,000 SAR तिर्दा 40,500 NPR पाइन्छ भने दर 40.50 हुन्छ — अर्थात् दोस्रो सेवाले प्रत्येक SAR मा बढी NPR दिन्छ। ‘Zero fee’ लेखिएको सेवा किन सधैं सस्तो हुँदैन भन्ने थप हिसाब शून्य शुल्क रेमिट्यान्सको final NPR तुलना मा छ।
चरण ६: NRB को SAR दरलाई सन्दर्भ मात्र मान्नुहोस्
नेपाल राष्ट्र बैंकको दैनिक विदेशी विनिमय दर पृष्ठ मा Saudi Arabian Riyal को दर 1 SAR को इकाइमा देखाइन्छ। Kemivo ले 2026-09-15 मा हेर्दा सो पृष्ठमा 2026-09-16 का लागि 1 SAR को खरिद दर 40.80 NPR र बिक्री दर 40.96 NPR राखिएको थियो (सन्दर्भका लागि सोही दिन 1 USD = 153.24 / 153.84 NPR)। सोही पृष्ठमा हालको व्यवस्थामा विभिन्न बैंकले quote गर्ने open-market दर फरक हुन सक्ने उल्लेख छ।
त्यसैले NRB को दरलाई परिवारले पाउने निश्चित दर नठान्नुहोस्। तपाईंको quote को प्रभावकारी दर त्यस दिनको NRB खरिद दरभन्दा कति तल छ भनेर हेर्दा शुल्क र exchange margin मिलेर कति खर्च भइरहेको छ भन्ने मोटामोटी अनुमान हुन्छ। अन्तिम निर्णय भने सेवाले देखाएको final NPR बाटै गर्नुहोस्।
चरण ७: दशैंअघि पठाउँदै हुनुहुन्छ भने समय मिलाउनुहोस्
नेपाली पात्रोअनुसार वि.सं. 2083 को दशैंमा घटस्थापना असोज 25 (11 October 2026, आइतबार) र विजया दशमी कात्तिक 4 (21 October 2026, बुधबार) पर्छ।
- quote मा देखिएको अनुमानित समय हेरेर घटस्थापनाभन्दा केही दिनअघि नै पठाउनुहोस्। चाडको अन्तिम हप्तासम्म पर्खंदा ढिलाइ भए समाधान गर्ने समय कम हुन्छ।
- नयाँ प्राप्तकर्ता थप्दै हुनुहुन्छ वा सामान्यभन्दा ठूलो रकम पठाउँदै हुनुहुन्छ भने सेवाले थप विवरण वा कागजात माग्न सक्छ। यो काम चाडअघि नै सक्नुहोस्।
- नेपालमा सार्वजनिक बिदाका बेला बैंक शाखा र cash pickup counter को समय फरक पर्छ। प्राप्तकर्ताले कहाँ, कसरी पैसा लिने भन्ने पहिल्यै मिलाउनुहोस्।
चरण ८: receipt राख्नुहोस्, समस्या परे यसरी अगाडि बढ्नुहोस्
पठाउनुअघि प्राप्तकर्ताको नाम नागरिकता वा बैंक खातामा जस्तो छ त्यस्तै अक्षरक्रममा लेख्नुहोस्; bank deposit भए बैंकको नाम, शाखा र account number, cash pickup भए परिचयपत्रअनुसारको पूरा नाम, wallet भए KYC भएको mobile number फेरि जाँच्नुहोस्। आफ्नो Iqama वा सेवाले माग्ने अन्य परिचयपत्र तयार राख्नुहोस्।
पठाएपछि receipt वा app screenshot मा कम्पनीको नाम, license number, मिति, कुल SAR, final NPR र reference/tracking number भएको सुनिश्चित गर्नुहोस्। reference number परिवारलाई निजी रूपमा मात्र पठाउनुहोस्, सार्वजनिक समूहमा पोस्ट नगर्नुहोस्।
पैसा ढिलो भए पहिले साउदीको सेवाको आधिकारिक support, त्यसपछि नेपालको payout partner सँग एउटै reference number लिएर सम्पर्क गर्नुहोस्। संस्थाले समाधान नगरेमा SAMA को वेबसाइटको footer मा रहेको Complaints पृष्ठ र सम्पर्क नम्बर +966 11 463 3000 मार्फत अगाडि बढ्न सकिन्छ। उजुरी गर्दा कम्पनीको कानुनी नाम, शाखा, मिति र reference number तयार राख्नुहोस्।
साउदीबाट नेपाल पठाउनुअघिको अन्तिम चेकलिस्ट
- साउदीको बैंक वा exchange house को पूरा कानुनी नाम receipt/app मा देखियो।
- सोही नाम SAMA को Licensed Money Exchange Centers सूचीमा भेटियो।
- संस्था रेमिट्यान्स पठाउन पाउने वर्गमा पर्छ भन्ने पुष्टि भयो।
- receipt वा app मा license number देखियो।
- नेपालतर्फको partner NRB को पछिल्लो इजाजत सूचीमा छ।
- तिर्ने कुल SAR र final NPR दुवै स्पष्ट छन्, र कम्तीमा दुई सेवाको प्रभावकारी दर तुलना गरियो।
- दशैंका लागि भए घटस्थापनाअघि नै पठाउने समय तय गरियो।
- reference number सहितको receipt सुरक्षित छ।
प्रायः सोधिने प्रश्न
पसलमा ‘Exchange’ लेखिएको छ भने पैसा पठाउन पाउँछ?
पाउँछ भन्ने निश्चित हुँदैन। नियमावलीअनुसार Category (B) ले मुद्रा साट्न मात्र पाउँछ, remittance जारी गर्न वा लिन पाउँदैन। त्यसैले साइनबोर्ड होइन — कानुनी नाम र license number लिएर SAMA को सूचीमा मिलाउनुहोस्।
बैंकबाट पठाउने कि exchange कम्पनीबाट?
दुवै वैध हुन सक्छन्; SAMA को सूचीमा Banks र Non-banks दुई ट्याब हुनुको कारण यही हो। वैधता पुष्टि गरेपछि निर्णय final NPR र payout method को सुविधाबाट गर्नुहोस्, केवल विज्ञापित rate हेरेर होइन।
खाडीका अन्य देशबाट पठाउँदा पनि यही तरिका लागू हुन्छ?
आधारभूत तरिका उही हो — इजाजत पुष्टि, कुल लागत, अनि final NPR — तर सूची र नियामक फरक हुन्छन्। खाडीभरिको साझा चेकलिस्ट खाडीबाट नेपाल पैसा पठाउने चेकलिस्ट मा छ, र कतारको छुट्टै तरिका कतारबाट नेपाल पैसा: इजाजत, शुल्क र अन्तिम NPR मा।
USDT वा crypto बाट पठाउँदा सस्तो पर्दैन?
सस्तो देखिए पनि USDT मार्फत रकम पठाउनु नेपालको कानुनी रेमिट्यान्स च्यानल होइन। यसले वैध विकल्पको ठाउँ लिँदैन, र समस्या पर्दा उजुरी गर्ने आधार पनि रहँदैन।
यो लेख 2026-09-15 मा SAMA Rulebook, SAMA को Licensed Money Exchange Centers पृष्ठ र नेपाल राष्ट्र बैंकका सार्वजनिक पृष्ठ हेरेर तयार पारिएको हो। दर, शुल्क र इजाजत सूची परिवर्तन हुन सक्छन्; पठाउनुअघि आधिकारिक स्रोतमा पुनः जाँच्नुहोस्। Kemivo कुनै रेमिट्यान्स सेवाको एजेन्ट होइन।
